Al een maand en een dag onderweg!

Mata, de mevrouw van de koffieplantage, pikt ons (en vier anderen) op vanmorgen. Ze is naar eilandnormen zeer stipt want maar een kwartier later dan gepland. 2007_0801atiu0490Naar goede gewoonte nemen we plaats achter in de pick-up. Eerst gaan we naar het koffieveld in de bush van Aitiu. De plantage is erg bescheiden, maar ze legt uit dat ze nog enkele andere velden heeft. In een goed jaar haalt ze een oogst van 4000 kilo bonen, vorig jaar was zeer slecht, toen haalden ze maar 200 kilo bonen. 2007_0801atiu0502Gelukkig had ze wat opzij gezet van het jaar voordien. Haar koffie wordt enkel verkocht op 3 eilanden van de Cook Islands omdat haar productie te zeer fluctueert.  Ze kweekt overigens ook varkens, die ze aan de andere eilandbewoners of aan Roger verkoopt (voor de export naar Rarotonga).

Ze legt uit dat iedereen vroeger een koffieveldje had in zijn achtertuin, maar vandaag zijn er maar twee koffietelers meer op Atiu. Enkele keren vermeldt ze het maar vreemd te vinden dat we nu op bezoek zijn, want er zijn geen koffiebonen te plukken en dus is er eigenlijk niets te zien, meent ze zo.

Mata vertelt nog dat ze jaren in Nieuw-Zeeland heeft gewoond, en een tiental jaar geleden samen met een vijftal andere families is teruggekeerd naar het eiland. Al die andere families zijn ondertussen weer vertrokken, alleen zij is gebleven. En daarvoor geeft ze lachend Roger de schuld, want hij heeft het haar aangepraat om de koffie te kweken, waardoor ze wel moest blijven. Eerst deed ze dat immers maar gewoon voor zichzelf en de onmiddellijke familie zoals veel andere eilandbewoners, maar hij heeft voor een lening gezorgd en haar geholpen om op grotere schaal (wat heet…) te produceren. “Ik haat Roger”, zegt ze enkele keren half in ernst, “want nu moet ik veel te hard werken”.

Daarna gaat het richting “fabriek” voor de verwerking van de bonen. De fabriek is in feite het voorouderlijk huis met een verzameling koterijen achterin. De koterijen waren de huizen van andere familieleden, nu vertrokken van het eiland zodat hun huizen zijn vervallen. In de tuin staan enkele bakken waarin de bonen in de zon kunnen worden gedroogd.
2007_0801atiu0512In één van die koten staat een soort maalmachine, die de buitenste laag van de boon kan scheiden van de boon zelf. In een volgend kot wordt het vliesje van de boon gehaald (met de hand, de vliesjes worden er letterlijk afgewaaierd met een plastic bord als waaier) en in een laatste kot tenslotte worden de bonen eerst ingesmeerd met kokoscrème en tenslotte in een oude ketel gebrand. Het is voor ons een hele verrassing om te zien hoe primitief dit alles nog gebeurt. Mata rondt het bezoek af door ons in haar keuken te installeren voor een proeverij van haar koffie en voor zelfgebakken, heerlijke pannekoekjes.

We zijn reeds rond 11.00 uur terug in ons vakantiehuisje. Roger laat weten dat hij het politiekantoor heeft verwittigd dat Sarah een rijtest wil doen met de brommer. Niet gedraald dus, Sarah op de ene brommer en Anne en Geert op de andere rijden we richting politiekantoor. De agent is vriendelijk en, zoals het hoort, streng. We hebben de stellige indruk dat hij zoals zijn collega in Aitutaki het eigenlijk niet zo ziet zitten om Sarah een rijbewijs af te leveren. Hij vraagt hoe lang we nog in Atiu blijven en legt uit dat het rijbewijs van Atiu niet geldig is in Rarotonga. Maar het telefoontje van Roger zal wel belangrijker zijn geweest, want hij haalt het begeerde papier boven en vult de gegevens van Sarah in, zonder haar zelfs maar aan een rijtest te onderwerpen. Hoera, ook Sarah bezit nu dus een "drivers licence" van de Cook Islands!

’s Middags eten we een broodje in het tweede restaurant van Atiu. We maken meteen een afspraak om er ’s avonds ook te gaan eten. De dame van het café praat graag met haar gasten, en vertelt ook weer een en ander over het eiland. Ook zij heeft heel lang in Nieuw-Zeeland gewoond en is enkele jaren geleden naar Atiu gekomen. Vooral Marnix is nu op dreef en vraagt haar honderduit over het leven op Atiu. Hij is benieuwd of hij er een stuk grond zou kunnen kopen. Dat blijkt onmogelijk te zijn als je geen banden hebt met de ene of andere familie. Verder zegt ze ons nog dat er 20 jaar geleden nog 3.500 mensen op het eiland woonden. Dat is nu gedaald tot ongeveer 550. Minder inwoners op Atiu dan leerlingen in de school van Sarah! Vooral Kerstmis is een moeilijke tijd omdat alle familieleden die in het buitenland wonen dan traditiegetrouw op bezoek komen. Probleem is echter dat er dan telkens nichtjes en neefjes mee vetrekken naar het buitenland.

In de namiddag maken we een wandeling naar de grot van Anatakitaki. Deze grot werd gevormd toen de makatea zich nog onder het zeeniveau bevond. Nu is ze vooral bekend omdat er een unieke vogel in nestelt: de kopeka. Het bijzondere aan deze vogel is dat hij in het daglicht communiceert door te fluiten, maar eenmaal hij in de donkere grot is, schakelt hij over op een klikgeluid. Door de resonantie van zijn klikjes te lokaliseren, kan hij zijn weg vinden in de grot. Hij gebruikt dus een sonar, zoals een vleermuis, maar is wel degelijk een vogel. Buiten de grot vliegt hij rond om insecten te pakken of materiaal te verzamelen voor zijn nest, maar zal hij nooit landen.2007_0801atiu05322007_0801atiu0577

Door omstandigheden duurt de wandeling veel langer dan voorzien en moeten we onze weg terug vinden over de gevaarlijke makatea als de duisternis al intreedt. Voorwaar geen prettige belevenis.

We hadden er op gerekend deze namiddag na de wandeling nog wat anders te kunnen doen, maar zijn –uitgeput- nog maar net op tijd terug voor het avondeten, dat de toegewijde uitbaatster van het café ons voorzet. Op het bord onder meer de plaatselijke plant, taro. Zoals de aardappel voor ons of de rijst in Azië is de taro een beetje het all round voedsel van de Polynesiers. Als zij taro konden kweken op een eiland, konden ze er ook blijven wonen. De wortel is zeer voedzaam (ook de bladeren zijn eetbaar, maar die liggen niet op het bord). De smaak lijkt wat op het hart van artisjok. De kleur houdt het tussen blauw en purper. De kinderen lusten het niet… al beweert onze kokkin dat de taro van Atiu de beste is van gans Polynesië.

Advertenties